Asgari ücret tefe tüfe ile hesaplanmalı ve devlet hakem olarak yıpratılmamalıdır! Piyasa yapıcı rolü daha büyük olan işverenlerin bu sorumluluklarını geleceğe dair bütçe planlamalarına bugünden dahil edeceği için kendini gerçekleştiren kehanet gibi hem işveren hem de tüketici daha öngörülebilir ekonomik koşulları yıldan yıla sürdürülebilir bir zemine oturtacaktır.

Emekli maaşlarında ünvan, kıdem, statü gibi farklılaşmalar olmaz! Biri okumuş, diğeri okumamış ayrımı olmaz! Birinin az prim günü var diğerinin çok… Olmaz… Sigorta prim günü az olanı ömrünün pek çok aşamasında sigortasız çalıştırarak emeğini sömüren bu toplumda, devlet vatandaşının istismar edilmesini önlemekle yükümlüyken hem bunu sağlayamamış hem de emeklilik yaşında… Anladınız siz! Devlet her vatandaşa eşit statü tanır, tanımalı, aksi devlet olmaz(!) ve devletin bu eşitleyici yaklaşımı sınırlı olmakla birlikte emekliye ayrılmış her bir vatandaşına karşı yükümlülüğüdür! Şöyleki: İster kaymakam olsun ister okul müdürü… Okumuş diye ayrıştırılan… Devlet sandalyesini masasını veriyor, hizmetine karşılık… Bitti mi, hayır… Kahvesini getirsin diye bir başkasını işe alıyor… Yetti mi, hayır… Bir başkasını tuvaletini ardından temizlesin diye işe alıyor, yemeğini pişirsin, önüne getirsin diye işe alıyor… Tuvalet temizleyenden kestiği sigorta piriminin, devletin masasına kahve getirttiği kaymakamın sigorta piriminden az olduğunu mu düşünüyorsunuz… O kahveyi getirene devlet, yada özel sektör işvereninin verdiği maaşla bir ömürde bir ev alınabilecekken, kaymakam, yada müdür yada benzerleri aldıkları maaşı o tuvalet temizleyen gibi tasarruflu kullandığında bir değil kaç on bir ev alabilir ve emekliliğinde de ek gelir elde edebilir… Değil mi, evet… Devlet, hizmetinin bedelini hizmet aldığına çalışırken ödüyor, yetmiyor, rahat etsin, sadece eğitildiği uzmanlık alanında işini verimli yapsın diye başkalarını da işe alıyor! Yani… Metafor, özel sektörde de aynı hemen hemen… Özetle adil olan yaklaşım emekli olan herkesin eşit maaş alması (var mısınız iddiaya; ölmeyi göze alan körler için sonuç öteki tarafta) ama birey birey kibirsiz olanlar bile toplumsal kibirle birbirlerine düşebiliyor ve dayanışma zayıflıyor; böyle böyle nice devlet yıkılır…

Yalçın Başkaya